Σήκω, Ευαγόρα, να μας πεις ελληνική ιστορία!

Ένα από τα πιο ένθερμα ποιήματα που γράφτηκαν στη μνήμη του Ευαγόρα Παλλικαρίδη, ήταν του Ροδίτη ποιητή, Φώτη Βαρέλη. Ένας συγκινητικός επίλογος για τον ήρωα μαθητή.

Εψές πουρνό μεσάνυχτα στης φυλακής τη μάντρα

μες στης κρεμάλας τη θελιά σπαρτάραγε ο Βαγόρας.

συνέχεια...

Η αδελφή του 18χρονου Ήρωα -- ποιητή Ευαγόρα Παλληκαρίδη, Μαρούλα Βρυωνίδου μιλά στον Πέτρο Πετρίδη για τον Ήρωα αδελφό της, τη σύλληψή του από τους 'Αγγλους δυνάστες, τη δίκη καθώς και για την τελευταία επίσκεψη της στο κελί των μελοθανάτων όπου κρατείτο ο έφηβος Ήρωας, λίγο πριν οδηγηθεί στην αγχόνη τη 14 Μαρτίου του 1957.

Κρήτη: Σχολείο τραγουδά για την Κύπρο και παίρνει το 1ο βραβείο

Το πρώτο βραβείο πήραν οι μαθητές της Κρήτης οι οποίοι έλαβαν μέρος στον Πανελλήνιο μαθητικό διαγωνισμό "Κύπρος 1974-2015: Δεν ξεχνώ, διεκδικώ, δημιουργώ".

Το τραγούδι της ΣΤ' τάξης του 3ου Δημοτικού Σχολείου Κισάμου που πήρε το 1ο βραβείο στο 2ο Πανελλήνιο μαθητικό διαγωνισμό, "Κύπρος 1974-2015: Δεν ξεχνώ, διεκδικώ, δημιουργώ".

Πηγή

Τ' Αη Γiωρκού

1η Απριλίου 1955

Η 9η Ιουλίου 1821 εν Λευκωσία Κύπρου - Βασίλης Μιχαηλίδης

Το ποίημα γράφτηκε από τον Βασίλη Μιχαηλίδη μεταξύ του 1888-1895.

Ολόκληρη η "Ενάτη Ιουλίου" εδώ: http://el.wikisource.org/wiki/%CE%97_...
Και η υπόλοιπη εργογραφία του Μιχαηλίδη εδώ: http://el.wikisource.org/wiki/%CE%92%...

Σήκω, Ευαγόρα, να μας πεις ελληνική ιστορία!

Ένα από τα πιο ένθερμα ποιήματα που γράφτηκαν στη μνήμη του Ευαγόρα Παλλικαρίδη, ήταν του Ροδίτη ποιητή, Φώτη Βαρέλη. Ένας συγκινητικός επίλογος για τον ήρωα μαθητή.

Εψές πουρνό μεσάνυχτα στης φυλακής τη μάντρα

μες στης κρεμάλας τη θελιά σπαρτάραγε ο Βαγόρας.

Σπαρτάρησε, ξεψύχησε, δεν τ' άκουσε κανένας.

Η μάνα του ήταν μακριά, ο κύρης του δεμένος,

οι νιοι συμμαθητάδες του μαύρο όνειρο δενείδαν,

η νια που τον ορμήνευε δεν άκ'σε νυχτοπούλι.


 Εψές πουρνό μεσάνυχτα θάψαν τον Ευαγόρα.

Σήμερα Σάββατο ταχιά όλη η ζωή σαν πρώτα.

Ετούτος πάει στο μαγαζί, εκείνος πάει στονκάμπο,

ψηλώνει ο χτίστης εκκλησιά, πανί απλώνει οναύτης,

και στο σκολειόν ο μαθητής συλλογισμένος πάει.


Χτυπά κουδούνι, μπαίνουνε στην τάξη του ο καθένας.

Μπαίνει κι η πρώτη η άταχτη κι η τρίτη πουδιαβάζει,μπαίνει κι η πέμπτη αμίλητη, η τάξη τουΕυαγόρα.

- παρόντες όλοι;

- Κύριε, ο Ευαγόρας λείπει.

- Παρόντες, λέει ο δάσκαλος · και με φωνή που τρέμει:

- Σήκω, Ευαγόρα, να μας πεις ελληνική ιστορία.

Ο δίπλα, ο πίσω, ο μπροστά, βουβοί και δακρυσμένοι,αναρωτιούνται στην αρχή,

ώσπου η σιωπή τους κάμνεινα πέσουν μ' αναφιλητά ετούτοι κι όλη η τάξη.

- Παλληκαρίδη, άριστα, Βαγόρα, πάντα πρώτος,

στους πρώτους πρώτος,

άγγελε πατρίδας δοξασμένης,

συ, που μέχρι χθες της μάνας σου ελπίδα κι αποκούμπι

και του σχολειού μας σήμερα Δευτέρα Παρουσία.


Τα 'πε κι απλώθηκε σιωπή πα 'στα κλαμένα νιάτα,

που μπρούμυτα γεμίζανε της τάξης τα θρανία,

έξω απ' εκείνο τ' αδειανό, παντοτινά γεμάτο.

3 Μαρτίου: Μνήμη Γρηγόρη Αυξεντίου

Μνήμη Γρηγόρη Αυξεντίου 1

Μνήμη Γρηγόρη Αυξεντίου 2

...οι υπηρεσίες προς την πατρίδα ποτέ δεν εξαργυρώνονται

3 Μαρτίου 1957: Οι «Σήκωσες» που χάσαμε τον Αυξεντίου 

Ο Σταυραετός του Μαχαιρά (3 Μαρτίου 1957)

1η Απριλίου 1955

Στίχοι: Ευαγόρας Παλληκαρίδης
Μουσική: Δημήτρης Λάγιος
Δισκος:Των Αθανάτων
Κυκλοφορία: 1994

Των αθανάτων το κρασί
το 'βρετε σεις και πίνετε
ζωή για σας ο θάνατος
κι αθάνατοι θα μείνετε

Κρικέλια...

«Ἡ γῆς δὲν ἔχει κρικέλια
γιὰ νὰ τὴν πάρουν στὸν ὦμο καὶ νὰ φύγουν
μήτε μποροῦν, ὅσο κι ἂν εἶναι διψασμένοι
νὰ γλυκάνουν τὸ πέλαγο μὲ νερὸ μισὸ δράμι.

Καὶ τοῦτα τὰ κορμιὰ
πλασμένα ἀπὸ ἕνα χῶμα ποὺ δὲν ξέρουν,
ἔχουν ψυχές.
 
Μαζεύουν σύνεργα γιὰ νὰ τὶς ἀλλάξουν,
δὲ θὰ μπορέσουν- μόνο θὰ τὶς ξεκάμουν
ἂν ξεγίνουνται οἱ ψυχές.
 
Δὲν ἀργεῖ νὰ καρπίσει τ᾿ ἀστάχυ
δὲ χρειάζεται μακρὺ καιρὸ
γιὰ νὰ φουσκώσει τῆς πίκρας τὸ προζύμι,
δὲ χρειάζεται μακρὺ καιρὸ
τὸ κακὸ γιὰ νὰ σηκώσει τὸ κεφάλι,
κι ὁ ἄρρωστος νοῦς ποὺ ἀδειάζει
δὲ χρειάζεται μακρὺ καιρὸ
γιὰ νὰ γεμίσει μὲ τὴν τρέλα,
νῆσος τίς ἐστι... ».

Απόσπασμα από το ποίημα Σαλαμίνα τῆς Κύπρος (1953) του Γιώργου Σεφέρη

Προφήτης Ηλίας (923μ.) - Πλάτανος Κισσάμου, Χανιά (φωτογραφία Δασκαλάκης)

Ευαγόρας Παλλικαρίδης: ο ήρωας και ο ποιητής

"Στην ηλικία τούτη τίποτα συνήθως δεν προλαβαίνει να κατασταλάξει μέσα στην ψυχή του ανθρώπου...τα πάντα είναι μεταβλητά...Εκτός από τον ένα βαθύ και απαρασάλευτο μεγάλο παλμό και πόθο για την Ελλάδα, που δονούσε κια κινούσε όλα τάλλα" [Γ. Χατζηηκωστής, 1995, Ευαγόρας Παλλικαρίδης ο ήρωας και ο ποιητής, Λευκωσία, εκδόσεις Επιφανίου]

Ρώτησε τα μάτια που δακρύζουν

κάποιαν αλήθεια να σου πουν

κλαίνει πικρά σαν σ' αντικρύζουν

γιατί μπορεί να σ΄αγαπούν

....

Την Ελλάδα αγαπώ, αλλά και σένα

μ' έναν έρωτα μεγάλο αληθινό

τα γαλάζια σου τα μάτια τα θλιμμένα

τον καθάριο της θυμίζουν ουρανό

* στο ποίημα αυτό ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης χρησιμοποίησε στίχους τους Κώστα Κοφινιώτη από το τραγούδι "Δύο Αγάπες" (πρώτη εκτέλεση από τη Σοφία Βέμπο)

Ο Σταυραετός του Μαχαιρά (3 Μαρτίου 1957)

“Εκείνο το Όχι δεν το επανέλαβε η ηχώ,

ήταν πολύ βαρύ για να το μεταφέρει”

Κώστας Μόντης

"Προσέξετε βρε. Δεν ξέρουμε ποια θα είναι η μοίρα του καθενός μας. Είτε ζήσουμε είτε πεθάνουμε ένα θα είναι το έπαθλο του αγώνα μας για νεκρούς και ζώντας. Η Κύπρος να γίνει Ελληνική και να ζήσει ελεύθερη και ευτυχισμένη. Όσοι δε επιζήσουν να μην επιδιώξουν ανταμοιβές και αξιώματα γιατί οι υπηρεσίες προς την πατρίδα ποτέ δεν εξαργυρώνονται"

Τάδε έφη... Γρηγόρης Αυξεντίου

Ονήσιλος

     Δίπλα μου ήτανε ο Ονήσιλος
     βγαλμένος απ’ την ιστορία και το θρύλο
     ολοζώντανος.

     Αρχιλεβέντης βασιλιάς αυτός
     κρατούσε στο χέρι ό,τι του ΄χε απομείνει:
     ένα καύκαλο
     ―το δικό του κρανίο―
     γεμάτο μέλισσες.

     Δέκα χρόνια έστελλε τις μέλισσές του ο Ονήσιλος
     να μας κεντρίσουν
     να μας ξυπνήσουν
     να μας φέρουν ένα μήνυμα.

     Δέκα χιλιάδες μέλισσες έστειλε ο Ονήσιλος
     κι όλες ψοφήσανε απάνω στο παχύ μας δέρμα
     χωρίς τίποτα να νιώσουμε.

     Κι όταν το ποδοβολητό των βαρβάρων
     έφτασε στη Σαλαμίνα
     φρύαξε ο Ονήσιλος.
     Άλλο δεν άντεξε.
     Άρπαξε το καύκαλό του
     και το θρυμμάτισε απάνω στο κεφάλι μου.

     Κ’ έγυρα νεκρός.
     Άδοξος, άθλιος,
     καταραμένος απ’ τον Ονήσιλο.

Παντελής Μηχανικός

Πτήση HELIOS 522, 14 Αυγούστους 2005

National Geographic



Discovery



Πτώση της πτήσης 522 των Αερογραμμών Helios @Wikipedia

Τζιαι παροιμίες του λαού να ξαναθυμηθούμε...

Ο συνθέτης Μιχάλης Χατζημιχαήλ μιλά για την κυπριακή παραδοσιακή μουσική.

Κυπριακές Παροιμίες

“Φάκελος Κύπρος”: Ο χάρτης που «κάρφωσε» τα διχοτομικά σχέδια της Αγκυρας και του Κίσινγκερ

Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ

Τον Αύγουστο του 2001 -και μετά από 14 χρόνια έρευνας- είχαμε φτάσει στο γλυκό τέλος, για να ακολουθήσει ένα ντελίριο πανηγυρισμών έξω από τα αμερικανικά αρχεία, στο College Ρark της Πολιτείας του Μέριλαντ. Κρατούσαμε πια στα χέρια μας τον ΧΑΡΤΗ που αναζητούσαμε χρόνια, και ο οποίος -σύμφωνα με πρώην αξιωματούχο της εποχής Κίσινγκερ, που μας βοηθούσε- θα έλυνε όλες τις απορίες μας και θα απαντούσε στα πολλά βασανιστικά ερωτήματα, που έχουμε όλοι στην Κύπρο και αρκετοί στην Ελλάδα. Μαζί με τον χάρτη είχαμε καταφέρει να κερδίσουμε με διάφορους τρόπους, πάντα ΝΟΜΙΜΟΥΣ, τη συντριπτική πλειοψηφία των εγγράφων του Κίσινγκερ για την Κύπρο, την Ελλάδα, τη Χιλή, την Μπαγκλαντές και το Ανατολικό Τιμόρ. 

13 Αυγούστου του 1974: Στα γραφεία της CΙΑ -και σε στενή συνεργασία με το επιτελείο του Κίσινγκερ, συμπεριλαμβανομένου και του νομικού του συμβούλου, Χέλμουντ Σόνενφελτ- τα μέλη της ομάδας Βureau of Ιntelligence and Research, που ασχολούνταν με την «Κυπριακή Κρίση», όπως είχε χαρακτηριστεί η εισβολή, σχεδίασαν ένα χάρτη με τον αριθμό 9. Ήταν ο ένατος μίας σειράς χαρτών, που απεικόνιζαν τις κινήσεις των τουρκικών στρατευμάτων από την 20ή Ιουλίου 1974, όταν άρχισε η εισβολή, μέχρι εκείνη την ημέρα, τη 13η Αυγούστου. Την επόμενη ημέρα, πραγματοποιήθηκε η δεύτερη εισβολή, που ολοκλήρωσε την τραγωδία. Οι οκτώ χάρτες καταστράφηκαν και ο ένατος διασώθηκε επειδή ο Κίσινγκερ είχε μία κακή, όπως αποδείχθηκε, συνήθεια να κρατά στο προσωπικό του αρχείο μερικά από τα σημειώματα των συνεργατών του. Η λεζάντα στο χάρτη έγραφε τα εξής: “9. Map done by the Bureau of Intellegence and Research projecting Turkish moves on Cyprus, August 13, 1974. SECRET”.

Ο χάρτης πρωτοδημοσιεύθηκε στο βιβλίο «Τα Μυστικά Αρχεία του Κίσινγκερ» (Εκδόσεις Λιβάνη) του Κώστα Βενιζέλου και του Μιχάλη Ιγνατίου. Ο Κίσινγκερ, δεν αμφισβήτησε ποτέ την εγκυρότητα του χάρτη και των εγγράφων. Μάλιστα, με επιστολή που έστειλε η προσωπική του γραμματέας στον Μιχ. Ιγνατίου, αποδέχεται και την ύπαρξη του Μνημονίου Σόνενφελντ.

Το θέατρο του παραλόγου

Του Κώστα Βενιζέλου

ΟΤΑΝ οι πολιτικοί δηλώνουν ότι «υπό τις περιστάσεις ήταν η καλύτερη λύση», σημαίνει πως το αποτέλεσμα ήταν μεταξύ πανωλεθρίας και… ήπιας ήττας. Ότι πήγαν για μαλλί και βγήκαν κουρεμένοι (στην τελευταία περίπτωση στην κυριολεξία ήταν το κούρεμα).

Τις τελευταίες εβδομάδες παρακολουθούμε το θέατρο του παραλόγου. Με την πολιτική που ακολούθησε η προηγούμενη κυβέρνηση και τη διαχείριση της νέας, στα δυο τελευταία Γιούρογκρουπ, χειρότερα αποτελέσματα δεν μπορούσαν να υπάρξουν. Αφέθηκε η χώρα σε ελεύθερη πτώση και ακόμη πέφτει...

Ελεύθεροι κατακτημένοι

Του Αλκίνοου Ιωαννίδη

Δεν θα πω για τους άλλους. Λίγο με ενδιαφέρει η ποιότητα και η στάση τους σε τέτοιες στιγμές. Ούτε και περίμενα καλύτερη αντιμετώπιση. Όσο και να τους βρίσω, χαϊδεύω τα αυτιά μας και τίποτα δεν αλλάζει. Θα πω για εμάς, και συγχωρήστε με:

Έρχεται η μέρα που η μάσκα τραβιέται βίαια. Η μέρα που το αληθινό μας πρόσωπο φανερώνεται, θέλουμε-δεν θέλουμε, αφτιασίδωτο και τρομακτικά αληθινό. Πρέπει να το κοιτάξουμε, είναι θέμα ζωής και θανάτου. Πρέπει να το ρωτήσουμε, να μας πει ποιοι είμαστε. Γιατί μόνο αυτό γνωρίζει.

Γυρνάμε απότομα, για να αντικρίσουμε μια τρύπα στον καθρέφτη. Πού απουσιάζει το πρόσωπό μας; Το ξεχάσαμε σε μικρά, ταπεινά, εγκαταλελειμμένα σπίτια, στη σκόνη χαμηλών, πλίνθινων ερειπίων, στους τάφους αγράμματων, ακατέργαστα σοφών παππούδων. Εκεί αφήσαμε θαμμένες τις αληθινές καλημέρες, τη συγκίνηση των στίχων, την αλληλεγγύη των ανθρώπων και ότι πολύτιμο δεν μετριέται σε χρήμα. Έκτοτε, προχωρήσαμε στον «σύγχρονο κόσμο» απρόσωποι, γυμνοί, παλεύοντας να κρατήσουμε το νήμα της ύπαρξής μας άκοπο, μέσα σε εποχές δύσκολες, μέσα σε ένα τοπίο που δεν μας μοιάζει.

Άδεια θρανία...

14 Μαρτίου: Μνήμη Ευαγόρα Παλλικαρίδη

Άδεια θρανία

Διάβασα το κατάλογο και σεις λείπατε,

γράφατε την ορθογραφία σας στους τοίχους.

Διάβασα τον κατάλογο

Και σεις βρισκόσαστε στα οδοφράγματα

Διάβασα τον κατάλογο

και σεις γράφατε στις φυλακές

στα μικρά σας γόνατα

την Ιστορία του ανθρώπου.

Κι’ έγραψα στον κατάλογο: όλοι παρόντες! 

Και πλάι το βαθμό του καθενός σας:  Άριστα.

(Ανδρέας Παστελλάς

Από τη συλλογή "Χώρος διασποράς", 1970)

 ΟΑνδρέας Παστελλάς απεβίωσε στις 12 Φεβρουαρίου 2013 σε ηλικία 80 χρονών. Το συγκλονιστικό του ποίημα «Άδεια θρανία» γράφτηκε εμπνευσμένο από τη μαθητιώσα νεολαία της ΕΟΚΑ, 1955-1959.

Πηγή

Παναγιώτης Λάμπρου: Θυσιάστηκε για την πατρίδα

Ταυτοποιήθηκαν τα οστά του αγνοούμενου Παναγιώτη Λάμπρου. Εξακριβώθηκε πως ήταν ένα από τα θύματα ομαδικής εκτέλεσης Ελληνοκυπρίων στο Μπέκιογιου, κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής.

Ακόμα ένας αιχμάλωτος του Αττίλα αποκαλύπτεται ότι εκτελέστηκε άνανδρα. Ο Παναγιώτης Λάμπρου, δάσκαλος από τον Λυθροδόντα, νυμφευμένος με δύο παιδιά, συνελήφθη από Τουρκοκύπριους, μαζί με άλλους 44 στρατιώτες και πολίτες, στο χωριό Βώνη στις 15 Αυγούστου 1974. Τα λείψανά του ταυτοποιήθηκαν πριν από λίγες μέρες με τη μέθοδο DNA, μετά που ανευρέθηκαν σε ομαδικό τάφο κοντά στο χωριό Μπέκιογιου, στα κατεχόμενα. Όπως ανέφερε στη «Σ» ο γαμπρός του Παναγιώτη Λάμπρου, Ανδρέας Θεοδωρίδης, μέλος της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων (ΔΕΑ), επισκέφθηκε την οικογένειά του την περασμένη Παρασκευή και την ενημέρωσε για την εξακρίβωση της τύχης του αγαπημένου τους. 

«Αύριο», είπε, «μέλη της οικογένειας θα επισκεφθούν το ανθρωπολογικό εργαστήριο της ΔΕΑ για την αναγνώριση του Παναγιώτη». Η κηδεία του θα τελεστεί το ερχόμενο Σάββατο, 9 Μαρτίου 2013, στις 11 π.μ., από τον ιερό ναό Αγίου Θεράποντος Λυθροδόντα. Οι γονείς του Παναγιώτη, Λάμπρος και Ευδοκία, δεν θα έχουν την ευκαιρία να κηδέψουν το παιδί τους, καθώς απεβίωσαν πριν από χρόνια.

Ήρωες δάσκαλοι της Κύπρου

Αυτοί που έδωσαν τον όρκο για να μεταλαμπαδεύσουν τις αξίες της ελληνικής μας ιστορίας έκαναν τη θεωρία πράξη και φάνηκαν συνεπείς στον ρουν της κυπριακής ιστορίας

Αύγουστος μήνας. Μήνας πικρός για τη γη μας. Μήνας μνήμης, για όσους χρειάστηκε να δώσουν τη ζωή τους, τελευταίο υπέρτατο δώρο για να παραμείνει η Κύπρος ελληνική, για να παραμείνουμε εμείς σήμερα στα χώματά της. Η οικογένεια των δασκάλων πλήρωσε και αυτή με τη σειρά της τη δική της οφειλή προς την πατρίδα, οφειλή αίματος και χρέους. Αυτοί που έδωσαν τον όρκο για να μεταλαμπαδεύσουν τις αξίες της ελληνικής μας ιστορίας και της χριστιανικής μας παράδοσης έκαναν τη θεωρία πράξη και φάνηκαν συνεπείς στον ρουν της κυπριακής ιστορίας. Τέτοιες μέρες, η σκέψη μας στρέφεται κοντά τους…

Ανάμεσα στα γνωστά ονόματα δασκάλων που θυσιάστηκαν στους πρόσφατους απελευθερωτικούς αγώνες μνημονεύουμε τον δάσκαλο ήρωα του Φρενάρους Φώτη Πίττα, που θυσιάστηκε στο Λιοπέτρι, στις 2 Σεπτεμβρίου του 1958, τον Ιερολοχίτη δάσκαλο της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Ανδρέα Γερούδη από τη Γαλάτα, που έπεσε στην Πάφο τον Μάρτιο του 1964, τον δάσκαλο Ανδρέα Χαραλαμπίδη από την Άρμου, που θυσιάστηκε στις μάχες της Τηλλυρίας στις 7 Αυγούστου του 1964, τον Ανδρέα Λάρδου από τη Λετύμπου, που επίσης θυσιάστηκε στην Τηλλυρία στις 9 Αυγούστου του 1964.